In het kort
- Soort: Waterjuffers | Coenagrionidae
- Namen: (NL) Mercuurwaterjuffer | (LA) Coenagrion mercuriale | (EN) Southern Damselfly | (DE) Helm-Azurjungfer
- Vliegtijd: Begin mei tot in augustus, met een piek in juni en juli.
- Habitat: Kalkrijke, schone, ondiepe en langzaam stromende beekjes, sloten en kwelzones in open gebied. Ze hebben een sterke voorkeur voor een rijke, maar lage oevervegetatie (zoals kleine watereppe en beekpunge).
- Status: Verdwenen uit Nederland (Rode Lijst). Behoort tot de strengst beschermde libellen van Europa (Habitatrichtlijn).
- Voorkomen: Tot halverwege de 20e eeuw kwam deze soort lokaal voor in Midden-Limburg en oostelijk Noord-Brabant. Tegenwoordig moet je voor deze soort naar het buitenland, bijvoorbeeld bepaalde kalkgebieden in Zuid-Duitsland, Frankrijk of het Verenigd Koninkrijk.
Korte omschrijving:
Een relatief kleine en slanke blauwe waterjuffer. Het mannetje is onmiskenbaar door de zwarte tekening op het tweede achterlijfssegment (S2): deze vormt het astrologische symbool voor de planeet Mercurius (☿), ofwel een gehoornd helmpje. Op de segmenten S3 tot en met S5 staan spitse, speervormige zwarte figuren. Vrouwtjes zijn donkerder (vaak groen of blauw) met een doorlopende zwarte torpedovormige rugstreep.
Fotografie van de Mercuurwaterjuffer
De Mercuurwaterjuffer | Coenagrion mercuriale is voor Nederlandse fotografen een typische 'vakantiesoort'. Omdat ze hier zijn uitgestorven en in de rest van Europa streng beschermd zijn, vergt het bezoeken van hun leefgebied vaak wat voorbereiding. Ze leven bij hele specifieke, zonnige en kalkrijke waterstroompjes die vaak maar een paar centimeter diep zijn.
Het fotograferen van de Mercuurwaterjuffer draait eigenlijk maar om één ding: het perfect in beeld brengen van het tweede achterlijfssegment (S2). Hierop staat de tekening waaraan het dier zijn naam dankt: het helmpje van de Romeinse god Mercurius. Probeer het mannetje loodrecht van boven (of schuin van boven) te fotograferen om dit unieke symbool goed en scherp in het focusvlak te krijgen. Omdat ze relatief klein zijn, is een echte macrolens met een reproductiemaatstaf van 1:1 sterk aan te raden.
Deze juffers zijn vrij honkvast en vliegen zelden ver weg van hun geboortewater. Ze fladderen laag en dicht door de oevervegetatie. Zodra de zon even achter de wolken verdwijnt, duiken ze diep weg tussen de planten. De beste fotografiekansen heb je in de vroege ochtend als de zon net opkomt en ze zich bovenin de vegetatie opwarmen, bedekt met dauwdruppels. Ook het paringswiel en de eiafzet (die ze vaak in tandem doen, waarbij ze de eitjes in de stengels van waterplanten boren) leveren prachtige, gedetailleerde macrobeelden op.
