Kleine tanglibelOnychogomphus forcipatus


Mannetje Kleine tanglibel | Onychogomphus forcipatus op een steen
Mannetje Kleine tanglibel | Onychogomphus forcipatus rustend op een steen in het water.

In het kort

  • Soort: Rombouten | Gomphidae
  • Namen: (NL) Kleine tanglibel | (LA) Onychogomphus forcipatus | (EN) Small Pincertail | (FR) Gomphe à pinces
  • Vliegtijd: Mei t/m begin september, met de hoogste aantallen in juni en juli.
  • Habitat: De Kleine tanglibel leeft bij vrij snel stromende, schone beken en rivieren. Ze geven de voorkeur aan plekken met uitstekende stenen in het water en stenige oevers om op te zonnen.
  • Status: Zeldzaam in Nederland (vooral Limburg en Achterhoek), algemener in Zuid- en Centraal-Europa.
  • Voorkomen: In Nederland o.a. langs de Roer en de Swalm. In het buitenland (Frankrijk, Spanje, Duitsland) een vrij algemene verschijning bij geschikte steenrijke rivieren.

Korte omschrijving:

De Kleine tanglibel is een opvallende verschijning door de combinatie van helder groene ogen, een geel-zwart getekend lichaam en de spectaculaire 'tang' aan het achterlijf van de mannetjes. Deze drie tangvormige aanhangsels zijn zeer groot en naar binnen gebogen. De borststuktekening is variabel, maar oogt vaak complexer dan bij andere rombouten. Ze zitten graag op stenen in de stroming.


Fotografie van de Kleine tanglibel

De Kleine tanglibel | Onychogomphus forcipatus is een van de meest fotogenieke rombouten, dankzij de bizarre tangvormige aanhangsels van het mannetje en de prachtige felgroene ogen. Het is een soort die echt hoort bij het zomerse gevoel van stromende riviertjes met keienbeddingen.

Het gedrag van deze libel werkt in het voordeel van de fotograaf: mannetjes hebben vaak vaste uitkijkposten op stenen die uit het water steken. Als ze opvliegen voor een korte patrouille of om een insect te vangen, keren ze vaak terug naar exact dezelfde steen. Met een beetje geduld kun je ze hierdoor voorzichtig benaderen. Een laag standpunt (ooghoogte) levert vaak de mooiste beelden op, met het stromende water onscherp in de achtergrond.

Let bij het fotograferen goed op de details van de achterlijfsaanhangsels (de tang). Bij het vrouwtje ontbreekt deze grote tang, maar is de geel-zwarte tekening eveneens prachtig. Op warme dagen in Zuid-Europa kunnen ze soms massaal aanwezig zijn en 'obelisk-houding' aannemen (achterlijf omhoog gericht naar de zon) om niet oververhit te raken.

Close-up van de tang van de Kleine tanglibel
Detail van de opvallende tang aan het achterlijf.
Vrouwtje Kleine tanglibel | Onychogomphus forcipatus
Vrouwtje Kleine tanglibel | Onychogomphus forcipatus.
Zijaanzicht mannetje Kleine tanglibel op steen
Zijaanzicht mannetje Kleine tanglibel op een steen in de rivier.
Habitat Kleine tanglibel: stromende rivier met stenen
Typisch habitat: stromende rivier met stenige oevers.