In het kort
LC- Soort: Glazenmakers | Aeshnidae
- Namen: (NL) Noordse glazenmaker | (LA) Aeshna subarctica | (EN) Bog Hawker | (DE) Hochmoor-Mosaikjungfer | (FR) Æschne subarctique | (ES) Aeshna subarctica
- Status: Zeer zeldzaam (NL), Bedreigd op de Rode Lijst. Komt slechts op enkele plekken in Drenthe en de grensstreek voor.
- Actief: Juli tot en met september, met de piek in augustus.
- Habitat: Zeer specifiek: levend hoogveen. Ze planten zich voort in vennen en slenken die rijkelijk begroeid zijn met veenmos (Sphagnum). Ze zijn gebonden aan zure, voedselarme omstandigheden.
- Voorkomen: Noord- en Centraal-Europa (o.a. Duitsland, Polen, Scandinavië). In Nederland is het een echte zeldzaamheid die gebonden is aan de schaarse hoogveengebieden.
Korte omschrijving:
Lijkt extreem veel op de Venglazenmaker (Aeshna juncea). Het belangrijkste veldkenmerk is het gedrag: de Noordse glazenmaker gaat vaak plat op het veenmos zitten, terwijl de Venglazenmaker meestal verticaal in de vegetatie hangt. Uiterlijke verschillen zijn subtiel: de Noordse heeft een andere tekening op de zijkant van het borststuk en de "snuit" (frons) heeft een iets andere zwarte streep.
Actieve periode (EU)
Fotografie van de Noordse glazenmaker
De Noordse glazenmaker | Aeshna subarctica is voor libellenfotografen een van de moeilijkste soorten om mooi in beeld te krijgen. Niet alleen omdat ze uiterst zeldzaam zijn en in kwetsbare hoogveengebieden leven, maar vooral vanwege de enorme gelijkenis met de Venglazenmaker. Je moet echt goed kijken om ze met zekerheid te kunnen onderscheiden.
Omdat ze vaak op drijvende matten van levend veenmos zitten, is een voorzichtige benadering essentieel — niet in de laatste plaats om het omliggende, uiterst kwetsbare veen niet te beschadigen! Een telelens is hier vaak veel veiliger en praktischer dan een korte macrolens. Een goede tip in het veld: zoek op lichte plekken in de omgeving. Ze hebben bijvoorbeeld een sterke voorkeur om op de lichte bast van een berk te rusten en op te warmen in de zon. Vliegen ze eenmaal, dan zijn de mannetjes best nieuwsgierig; ze komen soms zelfs even biddend "hangen" om jou als fotograaf te inspecteren.
Net als de Venglazenmaker, is ook de Noordse glazenmaker de afgelopen decennia in een vrije val geraakt. Door langdurige verdroging en overmatige stikstofneerslag verdwijnen hun geliefde hoogveenhabitats in hoog tempo. Hierdoor is de soort inmiddels volgens de NDFF uiterst zeldzaam in Nederland en staat ook deze glazenmaker als 'Ernstig bedreigd' op de Rode Lijst van De Vlinderstichting. Het snelle verdwijnen van dit soort kritische hoogveenspecialisten is helaas onderdeel van een veel groter Europees probleem rondom vennen en venen.
Bronnen & Meer lezen:
- De Vlinderstichting / Nature Today: Afname libellen van vennen niet alleen een Nederlands probleem (2024).
- NDFF Verspreidingsatlas / Rode lijst: Status Noordse glazenmaker.
- De Vlinderstichting: Soortinformatie Noordse glazenmaker.
