In het kort
- Soort: Aurelia's | Nymphalidae
- Namen: (NL) Veenbesparelmoervlinder | (LA) Boloria aquilonaris | (EN) Cranberry Fritillary
- Vliegtijd: Eind juni tot begin augustus. Er is slechts één generatie per jaar.
- Habitat: Levend hoogveen en veenmosrietlanden. Het is een extreme specialist die een zeer specifiek, vochtig microklimaat nodig heeft. Ze zijn uiterst gevoelig voor verdroging en stikstofneerslag.
- Status: Ernstig bedreigd (Rode Lijst). In Nederland staat deze soort helaas op het punt van verdwijnen. De populaties zijn zeer klein en kwetsbaar.
- Waardplant: Kleine veenbes (Vaccinium oxycoccos). De rupsen zijn voor hun voedsel exclusief gebonden aan deze plant, die in tapijten van veenmos groeit.
- Voorkomen: Nog maar beperkt tot een handjevol sterk geïsoleerde hoogveengebieden in Drenthe en Overijssel.
Korte omschrijving:
Een kleine, helder oranje parelmoervlinder met een scherp afgetekend, hoekig zwart vlekkenpatroon op de bovenzijde. De onderkant van de achtervleugel is waar hij echt opvalt: een prachtig, warm roodbruin met gele en enkele zilveren/parelmoerkleurige vlekken, zonder de grote zilveren vlekkenmassa van sommige andere parelmoervlinders.
Fotografie van de Veenbesparelmoervlinder
De Veenbesparelmoervlinder | Boloria aquilonaris is een levend symbool geworden voor de staat van de Nederlandse hoogvenen. Waar we vroeger uitgestrekte veengebieden hadden, resteren nu slechts kleine, geïsoleerde snippers. Met het verdwijnen en verdrogen van dit unieke landschap, is ook deze prachtige parelmoervlinder nagenoeg uit Nederland verdwenen. Hij staat als 'ernstig bedreigd' op de Rode Lijst en overleeft momenteel op een zijden draadje.
De vlinder is een absolute specialist. De vrouwtjes leggen hun eitjes alleen in de buurt van de Kleine veenbes, een plantje dat kruipt over natte kussens van levend veenmos. Als het veen verdroogt door klimaatverandering of omliggende landbouw, of dichtgroeit met pijpenstrootje en berken door stikstofneerslag, verdwijnt het leefgebied van deze vlinder onherroepelijk.
Hoogveen is een van de meest kwetsbare biotopen die we hebben. Elke stap buiten de vlonderpaden kan eeuwenoude veenmoskussens kapotmaken, de waardplanten van de vlinder vertrappen en bovendien is het levensgevaarlijk vanwege verborgen drijfzand en diepe putten.
Blijf dus altijd, zonder uitzondering, op de aangelegde paden of vlonders. Om deze vlinder mooi vast te leggen heb je daarom vaak een lens nodig met wat meer bereik (zoals een 100-400mm lens of een macrolens met een teleconverter). Ze bezoeken graag nectarplanten zoals Gewone dophei, Waterdrieblad en soms braamstruiken langs de randen van het veen. Zoek naar een bloeiende pol dophei dichtbij het pad en wacht rustig af; met wat geluk komt deze uiterst zeldzame schoonheid vanzelf jouw kant op fladderen.
