In het kort
- Soort: Blauwtjes | Lycaenidae
- Namen: (NL) Donker pimpernelblauwtje | (LA) Phengaris nausithous (syn. Maculinea nausithous) | (EN) Dusky Large Blue
- Vliegtijd: Half juli tot half augustus. De piek ligt vaak net iets later dan bij het Pimpernelblauwtje.
- Habitat: Vochtige tot natte graslanden en ruigten, vaak langs riviertjes. Ze hebben een voorkeur voor iets ruigere vegetatie dan het Pimpernelblauwtje.
- Status: Zeer zeldzaam. Uitgestorven in 1970, succesvol geherintroduceerd in 1990.
- Waardplant: Grote pimpernel (Sanguisorba officinalis).
- Voorkomen: Omgeving 's-Hertogenbosch (De Moerputten) en inmiddels ook in het Roerdal (Limburg) waar ze waarschijnlijk vanuit Duitsland zijn binnengekomen.
Korte omschrijving:
Lijkt op het Pimpernelblauwtje, maar is duidelijk donkerder. Het mannetje is aan de bovenkant donker paarsblauw met veel zwarte vlekken (die soms samenvloeien). De onderzijde is het beste kenmerk: deze is egaal diep kaneelbruin of chocoladebruin (niet grijs!) met zwarte stippen. Ook hier ontbreken de oranje vlekken.
Een tragisch einde en een nieuwe start
Het Donker pimpernelblauwtje | Phengaris nausithous staat symbool voor hoe kwetsbaar de Nederlandse natuur is. Tot 1970 kwam de soort nog voor op één plekje bij Posterholt. In een tragische samenloop van omstandigheden besloot de gemeente precies dat stukje berm te maaien en het maaisel af te voeren, midden in de vliegtijd. Hiermee werd de allerlaatste Nederlandse populatie in één klap vernietigd.
Gelukkig is het tij gekeerd. In 1990 is de soort, tegelijk met het Pimpernelblauwtje, geherintroduceerd in de Moerputten bij Den Bosch met vlinders uit Polen. Dit was succesvol. Interessant is dat het Donker pimpernelblauwtje een andere gastmier gebruikt dan zijn lichtere broertje, namelijk de Gewone steekmier (Myrmica rubra). Deze mier houdt van iets ruigere, hogere vegetatie. Hierdoor zie je in de Moerputten vaak een verdeling: het Pimpernelblauwtje op de kortere stukken, het Donker pimpernelblauwtje in de ruigere delen.
Fotografie tips
Omdat de vlinder erg donker is (chocoladebruin aan de onderkant), kan het lastig zijn om de details in de schaduwen goed belicht te krijgen zonder dat de omgeving overbelicht raakt. Fotograferen met zacht licht (bewolking of vroege ochtend) werkt vaak beter dan in de volle zon. De diepbruine kleur steekt prachtig af tegen de donkerrode knoppen van de Grote pimpernel.
